Inloggen
Winkelmandje

De Leveraxe uit Finland: De bijl opnieuw uitgevonden

Geplaatst op 6-2-2016 door Sander

Een Finse hakrevolutie

Toen hoorden we van de Vipukirves Leveraxe. Deze nieuwe bijl uit Finland zou een revolutie zijn op het gebied van houthakken. We zijn constant op zoek naar nieuwe gereedschappen. Dus hebben we het maar eens goed bekeken. Wat blijkt: dit is nou eens echt iets dat “helemaal opnieuw is uitgevonden”! Op www.leveraxe.com kun je zien hoe de Finnen (de uitvinder, een gepensioneerde luchtverkeersleider en twee onvervalste Finse hipsters) het uitleggen. In het Engels en inclusief nog niet vertaalde Finse woorden.

Voor de klanten van GereedschapPro hebben we vertaald wat er op die site staat (ook de relevante Finse woorden, txs Google translate). Maar eerst vertellen we in onze eigen nuchtere GereedschapPro-woorden waarom de Leveraxe echt “de bijl opnieuw uitgevonden” is.

Hoe houtkloven werkt

De Leveraxe is een slimme bijl om hout mee te kloven. Dus niet om als een echte man diep in een Canadees bos bomen mee om te hakken (Google op “I am a lumberjack and I’m ok”) , maar om in de achtertuin of op het erf hout mee te kloven voor de haard. Het is dus eigenlijk “de kloofbijl opnieuw uitgevonden” om mee te beginnen.

Hoe werkt hout kloven? De kloofbijl bestaat uit zware stalen wig aan het einde van een steel. Je slingert die wig door de lucht, waardoor die versnelt en daarna laat je de wig op het midden van het blok hout landen. De bewegingsenergie die je in de zware stalen wig hebt gestopt tijdens het maken van de slingerbeweging komt nu in het hout terecht. In het hout gebeuren dan twee dingen. Daar begint het verhaal van de Leveraxe. Het eerste is dat de wig het hout in gaat en het hout daardoor splijt. Dat willen we, de energie die dat splijten kost is wel besteed. De kop van de bijl dringt dan verder het hout in dat met tegenzin splijt. Daardoor wordt de kop van de bijl afgeremd. Er treedt wrijving op tussen de kop van de kloofbijl en het hout en niet een beetje ook. Die wrijving wordt warmte en dat is in de buitenlucht verspilde energie.

Se voi teräväpäinen (dat kan slimmer)

“Dat kan slimmer” dacht Heikki Kärnä, de gepensioneerde luchtverkeersleider uit Finland met veel tijd en hout. Wat je wel wil is splijten van hout, wat je niet wil is de wrijving. Om de wrijving te voorkomen moet je er allereerst voor zorgen dat de bijl niet te diep het hout in gaat. En daarna moet je ervoor zorgen dat alle energie die over is in splijten van het hout wordt omgezet. Voor splijten kan je het beste iets met een hefboom gebruiken. Ook wil je niet in het midden van het blok beginnen maar aan de rand, omdat je dan een kleiner oppervlak aan hout hoeft te splijten, wat makkelijker gaat. Maar dat moet dan wel veilig kunnen. En het moet wel een soort bijl blijven en niet een kloofmachine worden. En toen heeft hij lang nagedacht terwijl hij aan het hakken was.

Zo werkt de Leveraxe

Wanneer je met de Leveraxe op een stuk hout hakt, dan dringt de scherpe voorkant van de kop een stuk in het hout, maar niet ver, want kort achter de scherpe voorkant zit een richel op de zijkant van de kop (Leveraxe 1) of is het blad van de bijl gebogen (Leveraxe 2). En dan komt het: omdat de kop van de bijl niet dieper het hout in kan moet de energie ergens anders heen dan naar wrijving.

Bij de Leveraxe zit de steel niet symmetrisch aan de kop van de bijl vast maar een beetje naast het midden. Omdat de kop niet verder het hout in kan en omdat de steel naast het midden van de kop zit, wordt de hakbeweging omgezet in een draaiing van het blad. Met die draaiing gaat de kop van de bijl als een soort hefboom werken en wordt het hout met alle overgebleven energie opengespleten.

Het geheim van Leveraxe

De kop van de Leveraxe is niet symmetrisch. Door het ontwerp (richel ofwel hoek in het blad) kan de kop niet ver het hout in. Alle resterende energie van de slag wordt omgezet in een wrikkende draaibeweging van de kop die het hout openbreekt. Dat is het geheim van de Leveraxe.

Extra veiligheid

De Leveraxe doet het het best wanneer je van een blok hout aan de zijkant stukken afhakt. Maar dan kan het wel eens gebeuren dat je net mis slaat, naast het blok. Om te voorkomen dat je dan in de grond hakt of in je hakblok, zit er aan de boven-zijkant van de kop een soort haak die voorkomt dat de bijl doorschiet. De kop blijft dan met die haak aan het blok hout hangen.

De Leveraxe dringt nooit ver het hout in en ook bij een misslag wordt de kop tegengehouden. Daardoor is het mogelijk om je blok hout in een autoband te zetten bij het hakken. De autoband houdt de stukken hout samen en kan ook je blok ondersteunen.

Tijdens het hakken loop je dan rond je hakblok met autoband waar je blok hout in staat. Telkens hak je een stuk van de zijkant van het blok af en je draait een stukje verder rond het blok voor de volgende slag. Bij elke slag hak je een stuk van het houtblok af tot het helemaal in stukken is gehakt.

Conclusie

De Leveraxe is inderdaad de bijl opnieuw uitgevonden! De energie die je in het hakken stopt, gaat niet in wrijving tussen kop en blok zitten maar door het slimme ontwerp in een splijtende beweging. Tijdens het hakken loop je rond het houtblok en telkens hak je er aan de zijkant een stuk vanaf. Net misslaan is niet erg, de kop van de bijl blijft dan hangen. De kop van de bijl dringt niet diep het hout in, je hoeft de kop dus ook nooit los te wrikken. Dat doet de bijl zelf.

Aanmelden nieuwsbrief

Winkelmandje

Wis filters

Filter

20191206 11:18:00 PC00False0FalseTrue0