Inloggen
Winkelmandje

Detail 3: Voorritsen van de grote GereedschapPro invalzagentest

Geplaatst op 18-9-2012 door Sander

Intro: zagen van gelamineerd hout met een zaagtafel

Zagen van enkelzijdig gelamineerd hout doe ik het liefst op de (trek) zaagtafel met de gelamineerde zijde naar boven toe. Zie Figuur 1. De tanden gaan bij de zaagtafel onder een hoek naar beneden toe door het hout. Het laminaat aan bovenzijde wordt dan op het hout gedrukt en daardoor krijg je een mooie scherpe snede zonder schilfertjes – aan de bovenzijde van je gelamineerde hout.

Aan de onderzijde is dat een ander verhaal. Daar drukken de tanden het als het ware het laminaat van het hout af. Bij het zagen van dubbelzijdig gelamineerd hout springen op de zaagtafel dus aan de onderzijde schilfertjes van het laminaat af. De snede aan de onderzijde wordt rafelig.

Om op een zaagtafel dubbelzijdig gelamineerd hout te zagen, zonder aan de onderzijde het laminaat te beschadigen, zijn er zaagtafels op de markt die een voorrits-zaag hebben, zie de bovenste foto en Figuur 1. Een voorrits-zaag is een klein zaagblad dat voor het hoofdzaagblad zit en dat in tegengestelde richting draait. Dat voorrits zaagblad zaagt een ondiepe groef door het laminaat aan de onderzijde, net een fractie breder dan het hoofdzaagblad. Het hoofdzaagblad zaagt daarna het hout door. Omdat de voorrits-zaag net een fractie breder is dan de grote zaag, is de groef aan de onderzijde net iets breder dan de grote zaag. De tanden van de grote zaag raken het laminaat aan de onderzijde net niet aan wanneer de tanden uit het hout komen. Het onder laminaat blijft daardoor onbeschadigd. Een strakke aan schilferloze snede aan boven en aan onderzijde is het resultaat.

Voor YouTube: zoek op ‘Vorritzen’ (Duits) of ‘Scoring saw’ (Engels).

Zagen van gelamineerd hout met een inval cirkelzaag

Een inval cirkelzaag heeft geen voorrits zaag, je moet het met 1 zaagblad doen. Er zijn een aantal manieren met een inval cirkelzaag een schone zaagsnede te maken in laminaat:

  1. Gebruik een scherp zaagblad – dat maakt een groot verschil. Met een bot zaagblad ben je meer aan het hakken dan aan het snijden.
  2. Zaag het hout met de inval cirkelzaag aan de achterzijde van het hout, het laminaat zit dan dus aan de onderzijde. Zie Figuur 4. De tanden komen omhoog het hout in en drukken dan het laminaat tegen het hout aan. Daardoor komen er geen schilvers.
    Nadeel is dat je aan de achterzijde af moet tekenen en dat je het hout met de schone zijde ergens op moet leggen – je moet dan goed opletten dat je het niet beschadigt.
    Dit werkt erg goed – voor wat betreft een schone snede zonder schilvers in enkelzijdig gelamineerd hout. Voor dubbelzijdig gelamineerd hout is dit natuurlijk geen oplossing.
  3. Plak het laminaat af met plakband aan de bovenzijde voor dat je zaagt. Dit vermindert de schilfers wel, maar het voorkomt ze niet. Niet echt een oplossing dus. Zie foto’s onderaan.
  4. Zaag een eerste ondiepe snede van ca 3mm diep en daarna in een 2e snede pas het hout helemaal door. Bij de eerste snede komen de tanden onder een kleine hoek het hout uit en dus onder een kleine hoek door het laminaat. Zie Figuur 3. Daar blijkt laminaat goed tegen bestand, de snede is schoon, meestel zonder schilfers. Maar in heel erg gevoelig hout, bijvoorbeeld in fineer, kunnen er nog steeds – kleine – schilfertjes losschieten.
    Bij de 2e snede komt het er op aan dat de zaag heel netjes de vorige snede volgt. Elke minieme zijwaartse afwijking wordt genadeloos gestraft met een schilfer.
  5. Zaag een eerste ondiepe snede van ca 3mm diep – maar dan achteruit. Daarmee kan je zelfs in het meest kwetsbare fineer een schone schilferloze snede maken. Zie Figuur 5. De 2e snede gaat dan vooruit door het hout heen, waarbij ook weer geldt dat die snede precies de 1e snede moet volgen, anders springen er alsnog schilfers los. Keerzijde van deze methode is dat je achteruit moet zagen. Sommige mensen zullen daar geen probleem mee hebben. Ik krijg er telkens wat zweet van in mijn handen en als ik heel eerlijk ben dan geef ik toe dat ik er een beetje bang voor ben. Ooit meegemaakt hoe een inval cirkelzaag uit het hout kan slaan als de zaag aan achterzijde ingeklemd raakt of gewoon het hout raakt doordat je achteruit gaat? Dat vergeet je niet licht.

Voorrits op de Mafell MT55cc: echt uniek

In marketingland worden naar mijn zin veel te gemakkelijk dingen uniek genoemd – die het gewoon niet zijn. Maar af en toe kom je iets tegen dat wel echt uniek zijn. De voorrits functie van de Mafell MT55cc is echt uniek, er is namelijk geen enkele andere invalzaag die deze voorrits functie heeft. Zo werkt het:

  1. Tussen het handvat en de zaagbladbehuizing zit de voorrits knop – en zwart draai dingetje. Wanneer je dat aan de bovenzijde naar de zaagbladbehuizing duwt, dan kan de zaag niet verder dan 3mm invallen – vanaf de liniaal. (Voorritsen zonder liniaal werk niet omdat je de zaag met de hand of met een parallelle geleider nooit precies genoeg kunt voeren).
    Zie Figuur 6: Voorrits knop ingeschakeld
  2. Maak de eerste zaagsnede. Die is 3mm diep. Het laminaat blijft daardoor gespaard, je krijgt een mooie schilferloze snede.
    Die kan natuurlijk met elke inval cirkelzaag – gewoon de invaldiepte op 3mm instellen. De Makita heeft daar ook een knopje voor. Tot hier dus niets bijzonders.
  3. Het unieke van de Mafell zit in het vervolg. Voor de 2e snede door het hout heen, klik je eerst de voorrits knop uit. Je kunt nu een snede door het hout heen maken.
    Wanneer je de Mafell echter meer dan 3mm in laat vallen, dan wordt het zaagblad (met motor en behuizing en al) 0.1mm zijwaarts opgeschoven, van achteren gezien naar rechts. Dit zijwaarts verzetten gebeurt in het inval draaipunt van de zaag. Je kunt het, als je goed kijkt, met het blote oog zien als je weet waar je moet kijken.
    Zie Figuur 7 Alleen bij meer dan 3mm invaldiepte zie je een 0.1mm spleetje tussen de glimmende ringen van het inval draaipunt
  4. Maak nu de 2e snede door het hout heen. Omdat de zaag nu 0.1mm opzij is gezet, komen de tanden die omhoog uit het hout komen niet in aanraking met het laminaat aan de bovenzijde van het hout. Dat blijft daardoor schilfer vrij.
    Zie Figuur 8 De 2e snede met de Mafell MT55cc na de voorrist snede: de zaag is 0,1mm zijwaarts verzet
Resultaat: een schilferloze strakke zaagsnede aan boven en aan onderzijde van het hout. Uniek.

Een namiddag lang gelamineerd spaanplaat zagen…

Als gezegd heb ik het niet zo met gelamineerd spaanplaat. Maar grappig is wel dat het je genadeloos laat zien hoe schoon een zaagsnede is. De schilfers springen om je oren als je er doorheen zaagt zonder speciale maatregelen of zonder speciale zaag.

Voor het testen van de prestaties van de 6 inval cirkelzagen heb ik een namiddag lang 15mm stroken van een dubbelzijdig met wit kunststof gelamineerd spaanplaat gezaagd. Je weet wel, van IKEA kastje of van willekeurige goedkopere keukenkastjes. Na het zagen heb ik telkens van de bovenzijde en van de onderzijde een foto gemaakt – met een INCRA liniaaltje ernaast voor de maat. Met potlood heb ik er telkens opgeschreven met welke zaag ik zaagde en of het de boven of de onderzijde was.

Hoe meer ik zaagde, hoe meer het me fascineerde. Al snel zag ik niet meer dat ik spaanplaat zaagde maar zag ik alleen nog maar het randje plastic na het zagen.

Eerst heb ik alle zagen uitgeprobeerd. Conclusie was dat de onderlinge verschillen aan bovenzijde groot zijn – en aan de onderzijde geheel afwezig. Alle zagen doen het aan de onderzijde even goed – het grote verschil zit aan de bovenzijde.

De eerste resultaten

De DeWalt DWS520KR hakte het meeste schilfers uit het laminaat. Ik heb met de DeWalt ook nog met afplakken geprobeerd – maar zelfs met plakband erop bleef je schilfers zien.

De Bosch GKT55GCE en de Festool TS55EBQ schilferden iets minder dan de DeWalt – maar dat zou aan het zaagblad gelegen kunnen hebben.

De Festool TS55REBQ schilferde meer dan de Makita SP6000. Dat verschil verbaasde me dus daar ben ik nog eens verder op doorgegaan. Ik verwachtte namelijk gelijke prestaties.

De verrassing van de Makita SP6000

De Makita SP6000 heeft een voorrits knop. Die doet niets anders dan de invaldiepte op ca 3 mm stoppen. Voor de 2e snede moet je die knop uittrekken, dan kan de zaag verder invallen. Zie foto’s.

Om over de resultaten kort te zijn: ik snap het niet. Met de Makita SP6000 en met de Festool TS55R EBQ heb ik een heel aantal keren eerst een 3mm groef gezaagd als voorrits en daarna een 2e snede door het hout heen. De Makita SP6000 zaagde keer op keer netter door het gelamineerde spaanplaat dan de Festool TS55R EBQ. Ik wilde het begrijpen, ik wilde snappen waar dat in zat. Allereerst heb ik het Makita zaagblad in de Festool gezet. Nog steeds verschil. Toen heb ik de Festool op de Makita liniaal gebruikt. Nog steeds verschil. Toen heb ik heel erg mijn best gedaan om de Festool precies op de liniaal aan te laten sluiten – elke zijwaartse beweging is immers is immers funest. Nog steeds verschil.

Het verschil is duidelijk. Bij de Festool TS55R EBQ kan je de schilfertjes met het blote oog zien, bij de Makita moet je echt dicht op het laminaat kruipen of goed op de foto’s inzoomen om de schilfertjes te zien die bij de Makita weg zijn gesprongen. Zie foto’s.

Ik snap het echt niet. Wat is er met de die Makita dat die zo netjes door het laminaat zaagt? Het is in ieder geval niet zo dat de Makita ook een zijwaarts verzetten van de zaag heeft als de Mafell MT55cc. Dat heb ik nagemeten. Bovendien heeft Mafell daar een patent op – het zou dus patentbreuk zijn. Het enige dat ik kan bedenken is dat de Festool op de een of andere manier net een fractie meer slingering in het zaagblad heeft. Door die slingering, hoe miniem ook, komen de ophoog gaande tanden soms tegen het laminaat en breken daar schilfertjes los. Zou dat het zijn? Betere aslagers bij de Makita? Ik weet het niet, ik kan het niet nameten. Verbazingwekkend is het wel.

Mafell MT55cc: superieur

De Mafell MT55cc bleek absoluut en zonder enige twijfel superieur in het schilferloos zagen van dubbelzijdig gelamineerd spaanplaat. Keer op keer, steeds sneller en minder gecontroleerd heb ik met de MT55cc stroken van het laminaat afgezaagd met de voorrits stand. Telkens weer een loepzuivere snede boven en onder het laminaat. Verbluffend.

Wanneer de tanden van het zaagblad bij de 2e snede omhoog uit het hout komen, voor aan de snede, dan zijn ze het gevaarlijkst voor het boven laminaat. Wanneer de tanden omhoog uit het hout komen en dan het laminaat raken, dan springen er schilvers los. De Mafell MT55cc zet het zaagblad 0,1mm opzij als je meer dan 3mm diep zaagt. Ik heb de 0,1mm nagemeten – inderdaad, 0,1mm, Sander had gelijk (zie de film van de zaagtest bij GereedschapPro).

Maar hoe zit dat dan met het heen en weer schuiven van de liniaal op het laminaat? Wanneer de liniaal immers tussen de 1e en de 2e snede een klein beetje naar links verschuift, dan is het hele voordeel met die 0,1mm verloren. De Mafell linialen hebben voordelen en nadelen – daar komen we in een volgende detailtest nog uitvoerig op terug. Wie met een Mafell of Bosch liniaal heeft gewerkt weet dat die van zichzelf minder stroef en dus minder vast op het hout liggen dan de Festool, Makita of DeWalt liniaal. Je schuift ze makkelijker weg. Daar staat tegenover dat de rubber strips van de Mafell en de Bosch linialen minder meegeven dan die van Festool, Makita of DeWalt. Ze veren minder in naar beneden, verdraaien minder over de lengte as en ze bewegen ook zijwaarts minder wanneer ze vast liggen. Zijwaarts scheelt het maar een miniem klein beetje, maar wel relevant ten opzicht met die 0,1mm die het grote verschil maakt tussen kleine schilfers of geen schilfers bij het zagen van laminaat.

Ik heb het geprobeerd: ook bij het niet vastklemmen van de Mafell liniaal op het hout, dus met ene losse liniaal op het hout, dan nog kon ik keer op keer schilferloze sneden maken met de voorrits functie van de Mafell MT55cc. Superieur.

Conclusie

De eerste conclusie is dat de Makita SP6000 het erg goed doet in dubbelzijdig gelamineerde plaat ten opzichte van de 4 andere zagen die niet de Mafell voorrits functie hebben. Waar dat in zit, dat snap ik niet. Een raadsel. Maar wel iets dat zich keer op keer liet herhalen.

De tweede conclusie is eenvoudig: de Mafell MT55cc is superieur waar het gaat om het aan 2 zijden schilferloos zagen van dubbelzijdig gelamineerde plaat. De gepatenteerde voorrits functie zet het zaagblad 0,1 mm opzij wanneer meer dan 3mm wordt ingevallen. Bij de 2e snede op volle diepte wordt daardoor het boven laminaat gespaard. Dat is door Mafell gepatenteerd en met recht uniek te noemen. En het werkt ook zonder de liniaal vast te klemmen op het werkstuk perfect – superieur.

Volgende detailtest

In detailtest 4 van de GereedschapPro Invalzagen test gaan we in op het spouwmes. Verende spouwmessen waren een tijd terug de innovatie, sommige zagen hebben zo een spouwmes. Andere zagen hebben nu echter helemaal geen spouwmes meer. Maar die ware ooit wel verplicht. Wat is hier het verhaal? Hoe veilig is zagen zonder (verend) spouwmes? Festool heeft met de TS55R gekozen voor een nieuw soort spouwmes – hoe zit het daarmee? Volgende week meer.

Aanmelden nieuwsbrief

Winkelmandje

Filter

20190817 12:46:36 PC00False0FalseTrue0