Grote fysieke winkel in Haarlem, ruime voorraad, eerlijk advies door deskundig personeel en op werkdagen voor 15:00 uur besteld de volgende werkdag in huis! Lees hier meer!

Detail 3: Voorritsen van de grote GereedschapPro invalzagentest

18 sep 2012 Door: Wino uit Delf   |   Reacties: 5
Ik werk het liefst met massief hout en dan het liefst met Europees hardhout. Beuken, eiken, essen, olijf – dat soort hout. Maar ik zaag niet alleen dingen voor mezelf en daarom zaag ik ook regelmatig in MDF (bah, vies spul – eigenlijk geen hout meer) en ook in gelamineerd spaanplaat. Af en toe zaag ik ook wel eens gefineerd spaanplaat, als ik bijvoorbeeld van ‘hout’ van een jaren 50 of 60 kast iets nieuws wil maken.

Als je gelamineerd of gefineerd hout zaagt met een cirkelzaag, dan kan je het laminaat of fineer laagje beschadigen. Er zijn truckjes om dat beschadigen te beperken. Maar het beste en het meest effectief is het om met goed gereedschap te werken. Scheelt tijd en levert een mooier resultaat op. En dit geldt niet alleen voor gelamineerd hout als Formica enzo, en voor gefineerd spaanplaat, maar ook voor andere kwetsbare houtsoorten waar je een super strakke zaagsnede in wilt maken met een messcherpe rand zonderschilfertjes of andere beschadigingen.

Enkele voorbeelden waarbij dit handig is:
- Formica
- Gefinieerd spaanplaat
- Meubelplaat
- Volkern platen zoals Trespa, Plastica en HPL

Hoe netjes zagen de 6 geteste inval cirkelzagen gelamineerd hout? Dat hebben we in detail bekeken.

Intro: zagen van gelamineerd hout met een zaagtafel

Zagen van enkelzijdig gelamineerd hout doe ik het liefst op de (trek) zaagtafel met de gelamineerde zijde naar boven toe. Zie Figuur 1. De tanden gaan bij de zaagtafel onder een hoek naar beneden toe door het hout. Het laminaat aan bovenzijde wordt dan op het hout gedrukt en daardoor krijg je een mooie scherpe snede zonder schilfertjes – aan de bovenzijde van je gelamineerde hout.

Aan de onderzijde is dat een ander verhaal. Daar drukken de tanden het als het ware het laminaat van het hout af. Bij het zagen van dubbelzijdig gelamineerd hout springen op de zaagtafel dus aan de onderzijde schilfertjes van het laminaat af. De snede aan de onderzijde wordt rafelig.

Om op een zaagtafel dubbelzijdig gelamineerd hout te zagen, zonder aan de onderzijde het laminaat te beschadigen, zijn er zaagtafels op de markt die een voorrits-zaag hebben, zie de bovenste foto en Figuur 1. Een voorrits-zaag is een klein zaagblad dat voor het hoofdzaagblad zit en dat in tegengestelde richting draait. Dat voorrits zaagblad zaagt een ondiepe groef door het laminaat aan de onderzijde, net een fractie breder dan het hoofdzaagblad. Het hoofdzaagblad zaagt daarna het hout door. Omdat de voorrits-zaag net een fractie breder is dan de grote zaag, is de groef aan de onderzijde net iets breder dan de grote zaag. De tanden van de grote zaag raken het laminaat aan de onderzijde net niet aan wanneer de tanden uit het hout komen. Het onder laminaat blijft daardoor onbeschadigd. Een strakke aan schilferloze snede aan boven en aan onderzijde is het resultaat.

Voor YouTube: zoek op ‘Vorritzen’ (Duits) of ‘Scoring saw’ (Engels).

Zagen van gelamineerd hout met een inval cirkelzaag

Een inval cirkelzaag heeft geen voorrits zaag, je moet het met 1 zaagblad doen. Er zijn een aantal manieren met een inval cirkelzaag een schone zaagsnede te maken in laminaat:
  1. Gebruik een scherp zaagblad – dat maakt een groot verschil. Met een bot zaagblad ben je meer aan het hakken dan aan het snijden.
  2. Zaag het hout met de inval cirkelzaag aan de achterzijde van het hout, het laminaat zit dan dus aan de onderzijde. Zie Figuur 4. De tanden komen omhoog het hout in en drukken dan het laminaat tegen het hout aan. Daardoor komen er geen schilvers.
    Nadeel is dat je aan de achterzijde af moet tekenen en dat je het hout met de schone zijde ergens op moet leggen – je moet dan goed opletten dat je het niet beschadigt.
    Dit werkt erg goed – voor wat betreft een schone snede zonder schilvers in enkelzijdig gelamineerd hout. Voor dubbelzijdig gelamineerd hout is dit natuurlijk geen oplossing.
  3. Plak het laminaat af met plakband aan de bovenzijde voor dat je zaagt. Dit vermindert de schilfers wel, maar het voorkomt ze niet. Niet echt een oplossing dus. Zie foto’s onderaan.
  4. Zaag een eerste ondiepe snede van ca 3mm diep en daarna in een 2e snede pas het hout helemaal door. Bij de eerste snede komen de tanden onder een kleine hoek het hout uit en dus onder een kleine hoek door het laminaat. Zie Figuur 3. Daar blijkt laminaat goed tegen bestand, de snede is schoon, meestel zonder schilfers. Maar in heel erg gevoelig hout, bijvoorbeeld in fineer, kunnen er nog steeds – kleine – schilfertjes losschieten.
    Bij de 2e snede komt het er op aan dat de zaag heel netjes de vorige snede volgt. Elke minieme zijwaartse afwijking wordt genadeloos gestraft met een schilfer.
  5. Zaag een eerste ondiepe snede van ca 3mm diep – maar dan achteruit. Daarmee kan je zelfs in het meest kwetsbare fineer een schone schilferloze snede maken. Zie Figuur 5. De 2e snede gaat dan vooruit door het hout heen, waarbij ook weer geldt dat die snede precies de 1e snede moet volgen, anders springen er alsnog schilfers los. Keerzijde van deze methode is dat je achteruit moet zagen. Sommige mensen zullen daar geen probleem mee hebben. Ik krijg er telkens wat zweet van in mijn handen en als ik heel eerlijk ben dan geef ik toe dat ik er een beetje bang voor ben. Ooit meegemaakt hoe een inval cirkelzaag uit het hout kan slaan als de zaag aan achterzijde ingeklemd raakt of gewoon het hout raakt doordat je achteruit gaat? Dat vergeet je niet licht.

Voorrits op de Mafell MT55cc: echt uniek

In marketingland worden naar mijn zin veel te gemakkelijk dingen uniek genoemd – die het gewoon niet zijn. Maar af en toe kom je iets tegen dat wel echt uniek zijn. De voorrits functie van de Mafell MT55cc is echt uniek, er is namelijk geen enkele andere invalzaag die deze voorrits functie heeft. Zo werkt het:
  1. Tussen het handvat en de zaagbladbehuizing zit de voorrits knop – en zwart draai dingetje. Wanneer je dat aan de bovenzijde naar de zaagbladbehuizing duwt, dan kan de zaag niet verder dan 3mm invallen – vanaf de liniaal. (Voorritsen zonder liniaal werk niet omdat je de zaag met de hand of met een parallelle geleider nooit precies genoeg kunt voeren).
    Zie Figuur 6: Voorrits knop ingeschakeld
  2. Maak de eerste zaagsnede. Die is 3mm diep. Het laminaat blijft daardoor gespaard, je krijgt een mooie schilferloze snede.
    Die kan natuurlijk met elke inval cirkelzaag – gewoon de invaldiepte op 3mm instellen. De Makita heeft daar ook een knopje voor. Tot hier dus niets bijzonders.
  3. Het unieke van de Mafell zit in het vervolg. Voor de 2e snede door het hout heen, klik je eerst de voorrits knop uit. Je kunt nu een snede door het hout heen maken.
    Wanneer je de Mafell echter meer dan 3mm in laat vallen, dan wordt het zaagblad (met motor en behuizing en al) 0.1mm zijwaarts opgeschoven, van achteren gezien naar rechts. Dit zijwaarts verzetten gebeurt in het inval draaipunt van de zaag. Je kunt het, als je goed kijkt, met het blote oog zien als je weet waar je moet kijken.
    Zie Figuur 7 Alleen bij meer dan 3mm invaldiepte zie je een 0.1mm spleetje tussen de glimmende ringen van het inval draaipunt
  4. Maak nu de 2e snede door het hout heen. Omdat de zaag nu 0.1mm opzij is gezet, komen de tanden die omhoog uit het hout komen niet in aanraking met het laminaat aan de bovenzijde van het hout. Dat blijft daardoor schilfer vrij.
    Zie Figuur 8 De 2e snede met de Mafell MT55cc na de voorrist snede: de zaag is 0,1mm zijwaarts verzet
Resultaat: een schilferloze strakke zaagsnede aan boven en aan onderzijde van het hout. Uniek.

Een namiddag lang gelamineerd spaanplaat zagen…

Als gezegd heb ik het niet zo met gelamineerd spaanplaat. Maar grappig is wel dat het je genadeloos laat zien hoe schoon een zaagsnede is. De schilfers springen om je oren als je er doorheen zaagt zonder speciale maatregelen of zonder speciale zaag.

Voor het testen van de prestaties van de 6 inval cirkelzagen heb ik een namiddag lang 15mm stroken van een dubbelzijdig met wit kunststof gelamineerd spaanplaat gezaagd. Je weet wel, van IKEA kastje of van willekeurige goedkopere keukenkastjes. Na het zagen heb ik telkens van de bovenzijde en van de onderzijde een foto gemaakt – met een INCRA liniaaltje ernaast voor de maat. Met potlood heb ik er telkens opgeschreven met welke zaag ik zaagde en of het de boven of de onderzijde was.

Hoe meer ik zaagde, hoe meer het me fascineerde. Al snel zag ik niet meer dat ik spaanplaat zaagde maar zag ik alleen nog maar het randje plastic na het zagen.

Eerst heb ik alle zagen uitgeprobeerd. Conclusie was dat de onderlinge verschillen aan bovenzijde groot zijn – en aan de onderzijde geheel afwezig. Alle zagen doen het aan de onderzijde even goed – het grote verschil zit aan de bovenzijde.

De eerste resultaten

De DeWalt DWS520KR hakte het meeste schilfers uit het laminaat. Ik heb met de DeWalt ook nog met afplakken geprobeerd – maar zelfs met plakband erop bleef je schilfers zien.

De Bosch GKT55GCE en de Festool TS55EBQ schilferden iets minder dan de DeWalt – maar dat zou aan het zaagblad gelegen kunnen hebben.

De Festool TS55REBQ schilferde meer dan de Makita SP6000. Dat verschil verbaasde me dus daar ben ik nog eens verder op doorgegaan. Ik verwachtte namelijk gelijke prestaties.
De verrassing van de Makita SP6000
De Makita SP6000 heeft een voorrits knop. Die doet niets anders dan de invaldiepte op ca 3 mm stoppen. Voor de 2e snede moet je die knop uittrekken, dan kan de zaag verder invallen. Zie foto’s.

Om over de resultaten kort te zijn: ik snap het niet. Met de Makita SP6000 en met de Festool TS55R EBQ heb ik een heel aantal keren eerst een 3mm groef gezaagd als voorrits en daarna een 2e snede door het hout heen. De Makita SP6000 zaagde keer op keer netter door het gelamineerde spaanplaat dan de Festool TS55R EBQ. Ik wilde het begrijpen, ik wilde snappen waar dat in zat. Allereerst heb ik het Makita zaagblad in de Festool gezet. Nog steeds verschil. Toen heb ik de Festool op de Makita liniaal gebruikt. Nog steeds verschil. Toen heb ik heel erg mijn best gedaan om de Festool precies op de liniaal aan te laten sluiten – elke zijwaartse beweging is immers is immers funest. Nog steeds verschil.

Het verschil is duidelijk. Bij de Festool TS55R EBQ kan je de schilfertjes met het blote oog zien, bij de Makita moet je echt dicht op het laminaat kruipen of goed op de foto’s inzoomen om de schilfertjes te zien die bij de Makita weg zijn gesprongen. Zie foto’s.

Ik snap het echt niet. Wat is er met de die Makita dat die zo netjes door het laminaat zaagt? Het is in ieder geval niet zo dat de Makita ook een zijwaarts verzetten van de zaag heeft als de Mafell MT55cc. Dat heb ik nagemeten. Bovendien heeft Mafell daar een patent op – het zou dus patentbreuk zijn. Het enige dat ik kan bedenken is dat de Festool op de een of andere manier net een fractie meer slingering in het zaagblad heeft. Door die slingering, hoe miniem ook, komen de ophoog gaande tanden soms tegen het laminaat en breken daar schilfertjes los. Zou dat het zijn? Betere aslagers bij de Makita? Ik weet het niet, ik kan het niet nameten. Verbazingwekkend is het wel.
Mafell MT55cc: superieur
De Mafell MT55cc bleek absoluut en zonder enige twijfel superieur in het schilferloos zagen van dubbelzijdig gelamineerd spaanplaat. Keer op keer, steeds sneller en minder gecontroleerd heb ik met de MT55cc stroken van het laminaat afgezaagd met de voorrits stand. Telkens weer een loepzuivere snede boven en onder het laminaat. Verbluffend.

Wanneer de tanden van het zaagblad bij de 2e snede omhoog uit het hout komen, voor aan de snede, dan zijn ze het gevaarlijkst voor het boven laminaat. Wanneer de tanden omhoog uit het hout komen en dan het laminaat raken, dan springen er schilvers los. De Mafell MT55cc zet het zaagblad 0,1mm opzij als je meer dan 3mm diep zaagt. Ik heb de 0,1mm nagemeten – inderdaad, 0,1mm, Sander had gelijk (zie de film van de zaagtest bij GereedschapPro).

Maar hoe zit dat dan met het heen en weer schuiven van de liniaal op het laminaat? Wanneer de liniaal immers tussen de 1e en de 2e snede een klein beetje naar links verschuift, dan is het hele voordeel met die 0,1mm verloren. De Mafell linialen hebben voordelen en nadelen – daar komen we in een volgende detailtest nog uitvoerig op terug. Wie met een Mafell of Bosch liniaal heeft gewerkt weet dat die van zichzelf minder stroef en dus minder vast op het hout liggen dan de Festool, Makita of DeWalt liniaal. Je schuift ze makkelijker weg. Daar staat tegenover dat de rubber strips van de Mafell en de Bosch linialen minder meegeven dan die van Festool, Makita of DeWalt. Ze veren minder in naar beneden, verdraaien minder over de lengte as en ze bewegen ook zijwaarts minder wanneer ze vast liggen. Zijwaarts scheelt het maar een miniem klein beetje, maar wel relevant ten opzicht met die 0,1mm die het grote verschil maakt tussen kleine schilfers of geen schilfers bij het zagen van laminaat.

Ik heb het geprobeerd: ook bij het niet vastklemmen van de Mafell liniaal op het hout, dus met ene losse liniaal op het hout, dan nog kon ik keer op keer schilferloze sneden maken met de voorrits functie van de Mafell MT55cc. Superieur.
Conclusie
De eerste conclusie is dat de Makita SP6000 het erg goed doet in dubbelzijdig gelamineerde plaat ten opzichte van de 4 andere zagen die niet de Mafell voorrits functie hebben. Waar dat in zit, dat snap ik niet. Een raadsel. Maar wel iets dat zich keer op keer liet herhalen.

De tweede conclusie is eenvoudig: de Mafell MT55cc is superieur waar het gaat om het aan 2 zijden schilferloos zagen van dubbelzijdig gelamineerde plaat. De gepatenteerde voorrits functie zet het zaagblad 0,1 mm opzij wanneer meer dan 3mm wordt ingevallen. Bij de 2e snede op volle diepte wordt daardoor het boven laminaat gespaard. Dat is door Mafell gepatenteerd en met recht uniek te noemen. En het werkt ook zonder de liniaal vast te klemmen op het werkstuk perfect – superieur.
Volgende detailtest
In detailtest 4 van de GereedschapPro Invalzagen test gaan we in op het spouwmes. Verende spouwmessen waren een tijd terug de innovatie, sommige zagen hebben zo een spouwmes. Andere zagen hebben nu echter helemaal geen spouwmes meer. Maar die ware ooit wel verplicht. Wat is hier het verhaal? Hoe veilig is zagen zonder (verend) spouwmes? Festool heeft met de TS55R gekozen voor een nieuw soort spouwmes – hoe zit het daarmee? Volgende week meer.

Reacties

AT 17-02-2017

achteruitzagen

Beste mensen, Splintervrij zagen is alleen mogelijk als het zaagblad achteruit draait tijdens het voorritsen. Voorrits knop van Makita stelt niet alleen de zaagdiepte af, maar verandert tegelijkertijd ook de draairichting. Dat is ook wat mafell doet met voorritsen.
Voorrits functie waarbij alleen de zaagdiepte afgesteld wordt, vind ik onzin. Want voorritsen is ook mogelijk met een gewone cirkelzaag, door achteruit te zagen. Zaagdiepte moet je dan wel even afstellen op 2/3 mm.

Sander zegt:
Beste AT, heeft u het hele stukje wel gelezen? Splintervrij zagen is niet alleen mogelijk door het zaagblad achteruit te laten draaien, zou ook erg vreemd zijn, want daarvoor zijn zaagbladen niet gemaakt.
Mafell verandert niet de draairichting, het fixeert de diepte EN zet het zaagblad naar binnen, ik ga het niet uitleggen want hierboven heeft Wino het perfect beschreven.
Achteruit zagen raden wij af, dit is gevaarlijk omdat een zaag daarvoor niet ontworpen is en ook omhoog kan komen met alle gevolgen van dien.

Wino zegt:
Beste klant. Splintervrij zagen is erg lastig, hoe goed dat lukt is van meerdere dingen afhankelijk. Frezen is een stuk zekerder wat dat betreft, omdat de snijrichting dan haaks op het laminaat is. Voor een echt strak resultaat is frezen daarom aan te raden, lees de fora er ook maar eens op na. Maar frezen kost wel een extra handeling en dus tijd. Om je dat frezen te besparen zijn er een aantal alternatieven mogelijk. Het begint allemaal hoe dan ook met een scherpe zaag, met een goeie betrouwbare zaagmachine maar vooral ook met een plan. Je moet weten wat je doet en wat je machine kan - en wat niet. Eerst even iets rechtzetten: de MAFELL MT55cc doet juist meer dan alleen de zaagdiepte beperken op de voorritsstand, dat is wel essentieel om te weten. De MAFELL, als enige invalzaag voor zover we weten, zet het zaagblad ook fractie van een millimeter opzij bij het voorritsen, waardoor splinteren van het laminaat bij het doorzagen kan worden voorkomen. Maar goed, dan moet je wel even in het verhaal van die machine duiken. Veel invalzagen hebben een speciaal standje om maar een paar millimeter diep te zagen, alleen de MAFELL voegt daar het net een heel klein beetje zijwaarts verzetten van het zaagblad aan toe.

Helemaal onzin is het eerst inzagen op een paar mm nu ook weer niet. Daar gaat ons hele verhaal nu juist over. De snijhoek doet er namelijk toe. Veel vakmensen ritsen op die manier voor en dat gaat best wel aardig. Met een scherpe zaag, met verstand van zaken en met een vast hand.
Achteruitzagen met een kleine invaldiepte is zeker ook een manier om voor te ritsen. Je zou dat ook kunnen doen met elke andere willekeurige invalzaagmachine door de zaag achteruit te trekken. Dat geeft hetzelfde effect. En dat heeft ook dezelfde bezwaren. Allereerst moet je je zaag dan wel heel goed vast houden en beducht zijn op de trekkracht die de zaag dan ontwikkelt. De zaag trekt zich dan naar voren door het materiaal. Bij een kleine invaldiepte is dat niet zo een groot probleem, maar het is wel iets om goed je kop bij te houden. Een bijkomend bezwaar - waarbij je je natuurlijk af kunt vragen hoe relevant dat is, is dat de tanden op een achteruit draaiend zaagblad op trek in plaats van op druk worden belast. Daar zijn ze eigenlijk niet op ontworpen. De krachten blijven bij een kleine invaldiepte wel heel erg klein, dus dat zal wel loslopen als alles goed gaat. Maar het levert toch wel een extra risico op. Wanneer he daarbij nl de vergissing maakt om de invalaanslag verkeerd in te stellen - iedereen maakt wel eens een foutje - dan gaat je zaag al snel met je aan de haal en worden de tanden stevig anders belast dan de bedoeling is. Maar waarschijnlijk kan de Makita alleen achteruit draaien bij een heel erg kleine invaldiepte - daarmee reduceren zij dan dat risico op wegschieten van de zaag en het risico van tandbreuk.

Dus, leuk en origineel idee van Makita om de zaag andersom te laten draaien. Zal vast ook goed werken. Splintervrij zagen bespaart je de tijd van nafrezen, dat staat vast. Een goeie scherpe zaag is dan ook nodig, maar vooral weten wat je doet en werken met een machine waar je goed mee uit de voeten kunt, die je goed kent en die veilig is. Het idee dat de MAFELL bij de voorritsstand de invaldiepte beperkt, dat is een misverstand. de MAFELL MT55cc doet meer dan dat: het zaagblad wordt ook een fractie van een mm verzet. Dat maakt de MAFELL MT55cc uniek. Dat werkt erg goed, dat is uit te leggen en dat is in de praktijk bewezen. Maar dan moet je wel de moeite nemen om de machine te leren kennen. En zelfs dan is het uiteindelijk vakmanschap die met een goeie machine in korte tijd kwaliteit oplevert..
Christiaan Riedijk 01-03-2016

Splinterplaatje festool

Zie ik het nou fout of gebruiken jullie geen splinterplaatje op de Festool TS55? Met dit plaatje heb je ook geen last meer van die beschadigingen die jullie hier wel hebben.

Sander zegt:
Klopt we gebruiken geen splinterplaatje, want het gaat om de gezaagde kant niet om de restmaterialen kant.
Mark Coutinho 01-03-2016

Bedankt voor de moeite!!

Interessant leesvoer was dat. Ik zal je volgende review zéker ook lezen!
stephan caenen 01-03-2016

gelukwensen

Een van de allerbeste artikels op het internet over invalzagen. Daar is veel tijd ingekropen, zie ik, maar bijzonder informatief en knap geschreven. Na het lezen denk ik eerder de Mafell te zullen gaan kopen ipv mijn grote favoriet op mijn wenslijst, de Festool.
Boeve Eric 11-04-2015

dubbel gelamineerde plaat zagen met invalzaag

Beste Heer erg bedankt voor het artikel. Ik sta op het punt om een invalzaag te kopen en waar vind je dergelijke interessante info. Spijtig genoeg niet bij de verkoper om de hoek.
Om je zo goed mogelijk te helpen maken we gebruik van cookies
To Top